Miechunka pomidorowa - uprawa i pielęgnacja

Kategorie:
Miechunka pomidorowa - uprawa i pielęgnacja

Miechunka pomidorowa - informacje

Miechunka pomidorowa (Physalis ixocarpa Brot. ex Hornem. syn. Physalis phyladelfica L.) należy do rodziny psiankowatych (Solanaceae Juss.). Pochodzi z Meksyku, gdzie była uprawiana znacznie wcześniej niż pomidor. Poimo, iż jest szeroko rozpowszechniona w uprawie w wielu rejonów świata, w Polsce wciąż uważana jest za egzotyczną nowość.

Duża wartość odżywcza, wysoka zawartość substancji biologicznie czynnych oraz coraz bardziej cenione przez konsumentów, walory smakowe sprawiły, iż owoce miechunki pomidorowej coraz częściej goszczą w jadłospisie ludzi na całym świecie. Owoce miechunki pomidorowej wykazują dietetyczne działanie. Zaś bioaktywne substancje zawarte w ich miąższu wpływają neutralizująco na wolne rodniki, spowalniając proces starzenia się komórek i ograniczając powstawanie zmian mutagennych.

Historia uprawy miechunki pomidorowej

Miechunka pomidorowa znana w Meksyku pod nazwą tomatillo lub pomidor skórzasty pochodzi z terenów Mezoameryki, gdzie wykorzystywana była przez rdzennych mieszkańców przed przybyciem Europejczyków. Nazwa physalis pochodzi z języka greckiego i oznacza pęcherz, miech lub bańkę. Nazwa tomatillo pochodzi z języka nahuatl i oznacza ‘kroplę tłuszczu’ (tomohuac – tłuszcz, atl – woda). Warzywo to było uprawiane znacznie wcześniej niż pomidor, zwykle jako roślina jednoroczna. Znaleziska archeologiczne z doliny Tehuacán wskazują, iż stanowiła składnik diety Majów i Azteków w czasach prekolumbijskich. Z czasem po europejskiej kolonizacji rozprzestrzeniła się na cały świat.

Morfologia miechunki pomidorowej

Wysokość miechunki pomidorowej

Silnie rozgałęziona, drewniejąca u podstawy łodyga miechunki pomidorowej, osiąga ponad 100 cm wysokości. Dla tradycyjnych, meksykańskich odmian takich jak: Rendidora, Purple, Rio Grande Verde, Toma Verde wysokość roślin wynosi około 150 cm. Zaś polska odmiana Amaryla osiąga około 60 cm wysokości.

Łodyga miechunki pomidorowej

Pęd główny składający się od 3 do 5 międzywęźli powyżej liścieni. Ostatnie międzywęźla są zakończone kwiatem i dwoma odgałęzieniami bocznymi. Liczne pędy boczne roślin miechunki pomidorowej pokładają się pod wpływem ciężaru dojrzewających owoców.

Liście miechunki pomidorowej

Liście miechunki pomidorowej są owalne, szpiczaste i falistobrzegie. Średnia długość w pełni dojrzałych liści miechunki wynosi 6 cm długości i 3 cm szerokości.

Kwiaty miechunki pomidorowej

Żółte, zapylane przez owady, krótkoszypułkowe kwiaty o średnicy 8-15 mm wyrastają pojedynczo w rozgałęzieniach pędów i kątach liści, ukazując się od czerwca do października. Każdy z pięciu płatków okwiatu posiada u nasady fioletową plamkę. Kwiat miechunki zbudowany jest z pięciu działek kielicha, jednego słupka i pięciu pręcików.

Mieszek okrywający owoc miechunki pomidorowej

W trakcie wzrostu kielich kwiatowy miechunki pomidorowej powiększa się i ostatecznie otacza znajdującą się wewnątrz jagodę. Tak rozrośnięty kielich nazywany jest przez botaników mieszkiem.

Owoce miechunki pomidorowej

Częścią jadalną miechunki pomidorowej jest soczysta jagoda. Charakteryzujący się dużą zmiennością morfologiczną owoc posiada różną barwę (zielona, pomarańczowa lub fioletowa) oraz masę (20-60 g), zależną od odmiany. Wewnątrz owocu znajduje się gąbczasty miąższ o specyficznym słodko-kwaśnym smaku. Szklista, aromatyczna, przypominająca agrest miazga owocu posiada barwę od blado żółtej do zielonkawej. Jagoda jest gładka i błyszcząca, pokryta 0,5 mm warstwą kleistej okrywy.

Popularne odmiany miechunki pomidorowej

Miechunka pomidorowa Purple

Miechunka pomidorowa odmiany ‘Purple’ wytwarza niewielkie owoce o fioletowej barwie i masie od 20 do 40 g. Rośliny tej odmiany dorastają do 120-150 cm wysokości.

Miechunka pomidorowa De Milpa

Rośliny odmiany ‘De Milpa’ osiągają około 85 cm wysokości. wytwarzają fioletowe jagody o masie 20-40 g.

Miechunka pomidorowa Rendidora

‘Rendidora’ to najchętniej uprawiana odmiana miechunki pomidorowej o zielonej barwie owoców i masie 30-40 g. Jej rośliny dorastają do 120-150 cm wysokości.

Miechunka pomidorowa Toma Verde

Miechunka pomidorowa odmiany ‘Toma Verde’ osiąga do 120 cm wysokości. Wytwarza owoce o masie 20-40 g.

Mechunka pomidorowa Rio Grande Verde

'Rio Grande Verde’ to popularna odmiana miechunki pomidorowej wytwarzająca duże zielone owoce o masie około 60 g. Dorasta do 120-150 cm wysokości.

Miechunka pomidorowa Amarylla

Odmiana miechunki pomidorowej ‘Amarylla’ charakteryzuje się wzrostem do ok. 60 cm. Posiada silnie rozgałęziającą się łodygę o pokładających pędach. Spowodowane jest to głównie masą dojrzewających owoców, które uginają pędy miechunki do podłoża. Owoc miechunki znajduje się w mieszku, który błędnie nazywany jest przez wielu skórzastą osłonką, ma żółtozieloną barwę. Waży 30-40 g i ma specyficzny słodko-kwaśny smak.

Uprawa i pielęgnacja miechunki pomidorowej

Uprawa miechunki pomidorowej, zwłaszcza w rejonach o sprzyjającym klimacie nie jest trudna. Z kolei uprawa tego warzywa w niesprzyjających warunkach klimatycznych może wymagać nakładu pracy.

Optymalna temperatura powietrza do uprawy miechunki pomidorowej

Optymalna temperatura uprawy roślin miechunki pomidorowej w okresie wegetacji wynosi około 25 °C (77 °F). Wysokie temperatury (> 35 °C) w okresie kwitnienia mogą prowadzić do pogorszenia plonowania lub deformacji owoców. Z kolei zbyt niskie temperatury poniżej 10-12 °C (50-53.6 °F) hamują rozwój roślin. Pierwsze jesienne przymrozki determinują zakończenie uprawy i zamieranie roślin miechunki.

Optymalna temperatura gleby dla miechunki pomidorowej

W przypadku miechunki pomidorowej optymalna temperatura gleby powinna wynosić pomiędzy 19, a 23 °C. The temperature of the soil is important especially in the initial period of plant growing, especially after planting the seedlings. Therefore, soil mulching is often used in the cultivation of tomatillo. The mulch ensures good soil moisture and temperature, while protecting the tomatillo from weeds.

Jaka ziemia dla miechunki pomidorowej?

W uprawie miechunki pomidorowej najodpowiedniejsze są gleby piaszczysto-gliniaste o pH 6,0-6,8, niezachwaszczone, przewiewne, ze względu na szybsze nagrzewanie się wiosną. Stanowisko słoneczne, osłonięte od wiatru, szczególnie w początkowym okresie wegetacji roślin miechunki.

Rozstawa miechunki pomidorowej

Ze względu na silny wzrost oraz rozkrzewianie się roślin, rozstawa pomiędzy roślinami miechunki pomidorowej powinna wynosić minimum 100 cm w rzędzie i 50 cm między rzędami.

Jak często podlewać miechunkę pomidorową?

Duże wymagania wodne rośliny miechunki pomidorowej zależą od fazy rozwojowej. Szczególnie w okresie produkcji rozsady oraz w okresie przyrostu owoców istotnie wzrasta zapotrzebowanie roślin na wodę. W tym okresie należy podlewać rośliny codziennie, szczególnie w słoneczne dni. W późnej fazie dojrzewania owoców zaleca się zmniejszyć wilgotność gleby oraz powietrza wokół roślin miechunki pomidorowej, co wywiera korzystny wpływ na zdrowotność roślin i jagód. Dlatego podczas dojrzewania owoców ogranicz podlewanie do minimum.

Deszczowanie roślin może powodować zgniliznę owoców miechunki pomidorowej, zwłaszcza w drugiej części sezonu, gdy jagody dotykają podłoża. Pogarsza to ich jakość i powoduje brudzenie podczas dojrzewania. Zraszanie liści roślin miechunki prowadzi do rozwoju chorób grzybowych. Zalecanym systemem nawadniania roślin miechunki jest bezpośrednie podlewanie gleby wokół roślin. W zależności od pogody do 2 litrów na roślinę. Na dużych plantacjach zalecane jest nawadnianie kropelkowe.

Podpieranie miechunki pomidorowej

Rośliny miechunki pomidorowej mogą rosnąć bez żadnego wsparcia. Jednakże ze względu na dużą masę licznych owoców podczas dojrzewania dochodzi do wyłamywania pędów bocznych oraz pokładania się całych roślin. Dlatego też zalecana jest uprawę miechunki przy podporach, które jednocześnie zapewniają dobrą cyrkulację powietrza w przyziemnej części rośliny.

Jak nawozić miechunkę pomidorową?

Przeciętne dawki składników mineralnych w polowej uprawie miechunki pomidorowej wynoszą: 112-168 kg ha-1 N; 89.6 kg ha-1 P2O5; 56-168 kg ha-1 K2O, depending on the type of soil.

Jak chronić miechunkę pomidorową przed mrozem?

Pamiętajmy także, iż po wysadzeniu rozsady do gruntu warto monitorować stan pogody. Przy spadkach temperatury poniżej 10 °C, konieczne będzie osłonięcie roślin przed zimnem. Idealnym materiałem do bezpośredniego osłaniania roślin jest włóknina polipropylenowa oraz folia polietylenowa. Zapewnią one korzystny mikroklimat wokół roślin oraz ochronią je przed silnym wiatrem.

Kiedy zbierać miechunkę pomidorową?

Owoce miechunki pomidorowej zbieramy w zależności od odmiany. Ważnym wskaźnikiem zbioru owoców miechunki jest ich odpadanie przy delikatnym pociągnięciu za szypułkę. W przypadku roślin wytwarzających zielone owoce należy obserwować kolor mieszka, który przy dojrzewaniu zmienia barwę z zielonej na słomkowo-zieloną. Owoce odmian o fioletowym zabarwieniu są przydatne do spożycia, gdy wybarwią się na fioletowo, a mieszek otaczający owoc zacznie pękać. Większość odmian dojrzewa po około 60-70 dniach od siewu nasion.

Jak rozmnażać miechunkę pomidorową?

Miechunkę pomidorową możemy rozmnażać generatywnie lub wegetatywnie poprzez ukorzenianie starszych, pokładających się do gleby pędów rośliny. Najłatwiejszym jednak sposobem rozmnażania miechunki pomidorowej jest rozmnażanie z nasion pozyskanych z dojrzałych owoców.

Jeśli chcesz pozyskać nasiona z miechunki wybierz najbardziej dojrzałe jagody, a następnie wyodrębnij ze szklistego miąższu pojedyncze nasiona. Ułóż je na papierowym ręczniku i odczekaj aż przeschną, a następnie wysiej lub pozostaw w suchym miejscu aż do wysiewu. Pamiętaj, iż nasiona miechunki tracą zdolność do kiełkowania przy długim przechowywaniu. Najlepiej wysiać nasiona miechunki pomidorowej do 1-1,5 roku od zbioru nasion.

Jak przechowywać miechunkę pomidorową?

Owoce miechunki pomidorowej przechowywane w mieszkach pozostają świeże do 2-3 tygodni w warunkach temperatury pokojowej (20 °C). Pozbawienie roślin mieszka powoduje szybsze psucie się i gnicie owoców physalis. Na trwałość jagód zły wpływ ma także ich umycie tuż po zbiorze. Często w takich przypadkach owoce gniją po kilku dniach.

Szkodniki i choroby miechunki pomidorowej

Miechunka jest rośliną bardzo odporną na choroby i szkodniki. Jedynie przy zbyt dużej wilgotności powietrza i częstych opadach może dojść do porażenia roślin przez choroby grzybowe oraz do nadgniwania owoców. Podczas uprawy może dojść do porażenia roślin przez wirusa mozaiki tytoniu, który objawia się na liściach w postaci żółtych przebarwień. Najczęstszym szkodnikiem atakującym miechunkę pomidorową, szczególnie podczas produkcji rozsady jest mączlik szklarniowy (Trialeurodes vaporariorum). Natomiast szkodnikami miechunki pomidorowej, które powodują uszkodzenia owoców są Heliothis virescens oraz rolnica zbożówka (Agrotis segetumor).

Czy miechunka pomidorowa jest trująca?

Owoce miechunki pomidorowej są jadalne tylko po osiągnięciu dojrzałości. Podczas dojrzewania rozrośnięty kielich zmienia barwę z zielonej na brązową, rozrasta się i otwiera. W pełni dojrzałe jagody opadają na ziemię. Spożycie niedojrzałych owoców miechunki pomidorowej może powodować bóle brzucha i zaburzenia układu pokarmowego. Dzieję się tak dlatego, iż wszystkie części rośliny zawierają trujące glikoalkaloidy. Co jest związane z przynależnością miechunki do rodziny psiankowatych. Podobnie niedojrzałe owoce pomidorów, bakłażanów czy zielone bulwy ziemniaków zawierają w sobie szkodliwe dla ludzi substancje takie jak tomatyna czy solanina.

Wartości odżywcze i właściwości lecznicze miechunki pomidorowej

Physalis ixocarpa Brot. ex Hornem. jest bogatym źródłem wielu składników odżywczych i biologicznie czynnych. Surowcem miechunki pomidorowej jest jadalna jagoda (Fructus Physalis) wykazująca działanie przeciwalergiczne, dietetyczne i regulujące procesy trawienia.

Owoc miechunki działa również przeciwdrobnoustrojowo, antyoksydacyjnie, moczopędnie, przeciwzapalnie, anty-nowotworowo oraz przeciwalergicznie. Przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego, a także zmniejsza uczucie zmęczenia i znużenia. Wpływa pozytywnie na funkcjonowanie układu nerwowego i krwionośnego. Miechunka stosowana jest również jako naturalne lekarstwo na choroby układu moczowego i skóry. Miechunka pomidorowa staje się znaczącym warzywem często wykorzystywanym w farmacji, a także przemyśle spożywczym.

Zastosowanie miechunki pomidorowej

Ze względu na wszechstronne zastosowanie, miechunka pomidorowa zaliczana jest do roślin przyprawowych, leczniczych oraz ozdobnych. W czasach Majów i Azteków stanowiła ważny element diety, ważniejszy niż znany nam powszechnie pomidor. Dziś miechunka pomidorowa jest głównym elementem popularnych meksykańskich sosów jak na przykład salsa oraz dżemów i soków. Owoce miechunki można również marynować podobnie jak ogórki. Często stosowana jest w pikantnych sosach chili w celu złagodzenia ich smaku.

Jeśli chodzi o smak owoców miechunki pomidorowej można go porównać do połączenia ogórka, melona i pomidora. Wzrost popularności kuchni latynoamerykańskiej oraz otwartość w kierunku orzeźwiających smaków sprawia, iż miechunka gości coraz częściej na naszych stołach.

Coraz bardziej doceniany jest również aspekt dekoracyjny miechunki pomidorowej. Uwagę przyciągają barwne mieszki okrywające owoc, czyniąc ją jedną z najpiękniejszych roślin ozdobnych z rodziny psiankowatych. Sama roślina wygląda pięknie na tle innych roślin. I mimo, iż jest warzywem prezentuje się niezwykle efektownie w towarzystwie gatunków ozdobnych.

Podsumowanie

Mam nadzieję, iż tym krótkim opisem zachęciliśmy Cię do uprawy miechunki pomidorowej w Twoim ogrodzie. Smaczne owoce miechunki ukazują się już po 2-3 miesiącach od wysiewu nasion. Jedynym ograniczeniem uprawy miechunki pomidorowej jest niska temperatura, która w umiarkowanej strefie klimatycznej kończy zbiory tego warzywa wraz z nadejściem jesiennych przymrozków. O uprawie miechunki decyduje również dekoracyjność mieszków okrywających owoce. Sprawiają one, iż roślina ta jest również ciekawym gatunkiem o walorach ozdobnych.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powrót
magnifiercrosschevron-down